Kì I: Những nông dân mất đất

Tâm thư của ông Nguyễn Văn Thôn

Trước mặt chúng tôi là người đàn ông (ngụ tại ấp Ranh Hạt, xã Bình Giang, huyện Hòn Đất) có vóc dáng nhỏ bé, khắc khổ. Ông cho biết, gia đình ông là gia đình cách mạng, bởi thân mẫu ông là Bà mẹ Việt Nam anh hùng hiến thân vì Tổ quốc. Còn anh trai ông là lính Tiểu đoàn 307 nổi tiếng... Ông ngồi đọc thật to cho nhà báo nghe bản viết tay dài 4 trang giấy khổ lớn mà ông gọi là “tâm thư tố cáo cán bộ tham nhũng”. Xin tóm lược: Trước năm 1975, gia đình ông khai phá được hơn 160 công ruộng (16 ha) và chính mảnh đất này mẹ ông đã đào hầm nuôi giấu cán bộ. Thế nhưng, đang canh tác ổn định, có sổ thuế hẳn hoi thì năm 1996, cùng với hàng trăm hộ nông dân khác, toàn bộ số ruộng ấy bỗng bị tỉnh lấy giao cho Cty Kiên Tài Đài Loan mà không hề có quyết định thu hồi và bồi hoàn thiệt hại. Năm 2001, Kiên Tài giải thể, lẽ ra đất phải trả cho dân để “dân cày có ruộng” thì “người ta” lại chia cho cán bộ huyện, tỉnh để họ sang bán, cho thuê mỗi người thu lợi hàng trăm triệu đồng… “Tức quá, gần 200 hộ dân chúng tôi khiếu nại thì huyện và tỉnh cố tình không giải quyết, từ năm 1996 đến nay đã 15 năm… Phải chăng quan ăn đất quá đông và quan tham quá nhiều nên không thể giải quyết? Tôi khẩn thiết yêu cầu cán bộ và nhà báo TƯ về điều tra, xác minh. Nếu tố cáo sai tôi xin chịu trách nhiệm trước pháp luật, còn tố cáo đúng thì phải xử lí quan ăn đất?” - Càng về sau, giọng người đàn ông ở độ tuổi xưa nay hiếm càng trở nên đanh lại!

“Thưa bác, bác có biết đất của bác được chia cho cán bộ nào không?”. Giở tấm sơ đồ khu đất hình tam giác rộng tới 300 ha, trên các thửa (4-5 ha) được chia đều tăm tắp có ghi rõ tên từng “quan” được cấp đất… Ông Nguyễn Văn Thôn (tên người đàn ông) nói: “Đây, đất của tôi được cấp cho 3 người con của ông Lê Văn Hồng, Trưởng Ban quản lí vùng tứ giác Long Xuyên. Họ đã có sổ đỏ vào năm 2003 và hai năm sau bán cho ông Ba, giá 41 triệu đồng/ha”…

Tuy không đọc “tâm thư” như ông Thôn, nhưng ông Nguyễn Hoàng Em (cựu chiến binh, ngụ cùng ấp, cha là liệt sĩ) cũng “vanh vách”: Gia đình ông có 9 ha đất (3 ha đã xạ lúa được 10 ngày) nhưng cũng bị lấy hết không bồi thường. Toàn bộ diện tích ấy hiện cán bộ tỉnh cho dân nơi khác thuê…

“Dân chúng tôi khổ lắm”...

Cách khu đất 300 ha chia cấp cho 73 cán bộ tỉnh chừng 15 phút ghe chạy là khu đất 200 ha. Đưa tay chỉ những đám đất hoang um tùm cỏ mọc, bà Đinh Thị Bích (71 tuổi, ngụ tại ấp Kênh 9, xã Bình Giang, vợ liệt sĩ chống Mỹ), bức xúc: “Đó là phần đất gần 7 ha mà khi chồng tôi đi đánh giặc, tôi dắt díu các con về đây chặt cây, múc đất… Năm 1996 tỉnh lấy hết, không có giấy tờ gì và hứa sẽ giao đất khác nhưng chờ hoài không thấy. Tôi có 6 đứa con, chúng nó còn khổ quá…”. Cũng theo bà Bích, hiện gia đình phải vay ngân hàng hơn trăm triệu đồng, lãi mẹ đẻ lãi con không biết khi nào trả nổi. Tiếp lời mẹ, ông Lê Văn Phụng, 41 tuổi cho hay, do thấy thu hồi đất trái luật nên ông không chịu giao đất thì bị ông Ngà, công an xã bắt trói, nhốt vô hầm tối…

Cũng tại khu đất ngút ngàn hoang hóa này, ông Trần Văn Ngọc, gay gắt: “Gia đình tôi có 5 ha, năm 1996 cùng với 19 hộ khác ở ấp Kênh 9, chúng tôi bị tỉnh lấy hết đất. Họ chỉ nói miệng và không bồi hoàn… Trong khi dân chúng tôi không có đất mần thì họ bỏ đất hoang suốt 16 năm qua. Chúng tôi ra mần thì họ không cho!”...

Cũng bị công an “ra tay” như ông Lê Văn Phụng nhưng bà Trần Thị Lượm (61 tuổi, ngụ cùng ấp Kênh 9) tuy không bị nhốt vào hầm song lại phải đi cấp cứu. Trước máy thu của nhà báo, bà kể: Gia đình bà có 6 ha đất, năm 1996 khi đang sạ lúa, bỗng có người cho máy đến phá. Bà ra ngăn, hỏi thì họ trả lời, “xã mấy bà bán đất, tui mua về xã mà giải quyết”… Trong khi chưa kịp khiếu nại gì thì ngày 12-1-1996 bà nhận một lúc hai giấy mời (một của công an huyện, một của UBND xã) 9 giờ sáng 13-1 phải có mặt để “làm việc về vụ tranh chấp ruộng đất với Kiên Tài”. Chấp hành, sáng hôm sau bà bỏ cả hai giấy vào túi áo rồi tất tả lên xã. Nhưng khi đến gần kênh 8 thì có 5 người mặc sắc phục công an chặn lại, bắt giữ. Hoảng quá, bà vùng vẫy rồi ngất xỉu, sau đó được chồng đưa lên Bệnh viện Chợ Rẫy ở TP Hồ Chí Minh cấp cứu. “Tiền viện phí hết đâu 1,2 triệu đồng. Tôi nghi bà nhà tôi bị chích roi điện” - Chồng bà Trần Thị Lượm nói!…

Sau vụ mất đất, vợ chồng bà Lượm liên tục khiếu nại nhưng không ai giải quyết. “Người ta khuyên nên nhận tiền bồi hoàn... hai trăm ngàn đồng cho mỗi ha(!), bà nói.

Thấy chúng tôi nhìn quanh căn nhà nền đất gồ ghề, ẩm ướt; vách lá trống huơ, không cửa nẻo, không có một cái giường của gia đình, giọng bà Lượm nghẹn lại: “Hơn 10 năm rồi, dân chúng tôi khổ lắm…”! (Còn nữa)