Tôi và nhà văn Hoàng Quốc Hải được Trung tâm hỗ trợ sáng tác Bộ Văn hoá, thể thao và du lịch cho lên sáng tác tại nhà sáng tác Đại Lải. Tôi được tiêu chuẩn 20 ngày, nhưng vì bận nên phải chia ra 2 đợt. Nhà văn Hoàng Quốc Hải được những 2 tháng liền. Ông đang viết bộ tiểu thuyết lịch sử về nhà Lý nên rất cần thời gian tập trung dài ngày.
  Ngày 10-11 tôi lên Đại Lải thì ông Hoàng Quốc Hải đã ở một tháng. Thấy tôi lên ông vui lắm, ít ra thì cũng có bạn ăn cơm. Ông bảo nhiều đêm cả một khu mênh mông mà chỉ có mình với chú bảo vệ. Thời gian này Nhà sáng tác không có trại nào nên hai anh em tôi ăn cơm cùng các chị em phục vụ. Những Mơ, Vượng, Lan, Nguyệt, Nhung, Hồng… nên bữa ăn cũng vui. Tôi kém ông mấy tuổi nhưng hai anh em thân gần nhau từ lâu. Mấy nhân viên nhà sáng tác xếp cho tôi ở ngay cạnh phòng của ông, ông số 5, tôi số 4. Hai phòng này có ban công liên thông nên sang với nhau cả hai lối đều được.

Lần này ở bên ông lâu ngày tôi có dịp quan sát ông nhà văn chuyên viết tiểu thuyết lịch sử. Ông là người tính tình nền nếp, cẩn trọng và luôn ngăn nắp, sạch sẽ đễ sợ. Ông đi sáng tác ngay gần Hà Nội nhưng mang theo một va li to tướng. Trên bàn viết của ông hàng chồng sách lịch sử, sách tra ngày âm dương, sách niên biểu các triều đại, sách ấn chương Việt Nam… Nói không ngoa ông mang một phần thư viện lên đây. Quần áo thì đủ loại hè đông, mũ ấm, giày tất chu đáo từng li từng tí. Hàng ngày ông dậy sớm tập thể dục rồi ngồi thiền 30 phút. Vệ sinh cá nhân xong là đóng bộ như đi họp, áo cắm thùng nghiêm chỉnh xuống nhà ăn ăn sáng. Khi ông ngồi viết văn trong phòng riêng cũng vẫn ăn mặc nghiêm chỉnh như thế. Chả bù cho tôi rất chi bụi bờ, ngày nóng thì quần sooc, ngày se lạnh thì quần thể thao. Tôi nhìn ông thấy hơi ngại cho cái tính cơm bụi của mình. Có thể ví tôi và ông như trời và đất, ông thánh thiện, tao nhã bao nhiêu thì tôi bề bộn, tếu táo, nhanh nhảu thời @ bấy nhiêu.
 Sáng ông thường mời tôi sang uống trà. Ông có một cái ấm đất đỏ au to bằng quả trứng gà và một cái chén hạt mít. Chè thì đủ loại nào Quan Âm, Ô Long. Mỗi lần ông bỏ những hạt chè Ô Long vào ấm nó cất lên tiếng kêu lanh canh. Ông bảo nghe tiếng “hát” của nó đã thích nữa là nhâm nhi cái vị beo béo, ngậy ngậy, thơm dịu của vị chè. Quả là như thế, nâng chén chè lên hương ngào ngạt làm khíu giác kích hoạt, hít một hơi sâu thấy khoan khoái vô cùng…

  Không biết có phải ông là người viết tiểu thuyết lịch sử nên cách làm việc, phương tiện làm việc của ông cũng rất lịch sử và truyền thống. Ông viết văn bằng bút máy, mực Parke mua những 80 ngàn một lọ khi chưa lạm phát. Tôi hơi hoảng vì thời buổi này có một người viết bằng bút máy hơi bị hiếm. Trên bàn của ông nào là lọ mức, nào là mấy loại bút, nào là kính lúp. Thôi thì cứ như một của hàng bán văn phòng phẩm. Ngó vào chồng bản thảo tôi giật mình thấy chất ngất có dễ đến mấy trăm trang, chữ ngay ngắn như bộ đội duyệt binh, sách sẽ rất ít tảy xoá. Tôi bấm con Canong ghi lại vài hình ảnh nhà văn rất quý hiếm thời kỹ thuật số. Chỉ cách một bức tường, bên phòng tôi thì bày 2 con laptop, màn hình xanh lét, gõ máy rào rào. Tôi mang cả 2 con laptop, một cái 12 inh, một cái 10 inh để vừa làm việc vừa giải trí, thư giãn.

  Những lúc trà dư tửu hậu Hoàng Quốc Hải hay nói chuyện về lịch sử nước ta. Những ý kiến của ông khiến tôi mê lịch sử, cứ há hốc mồm mà nghe. Tôi vốn rất lười đọc, nhất là lịch sử nay nghe ông nói mới vỡ ra nhiều điều.
  Ông cho biết ngày xưa quan quân phong kiến Trung Hoa hơi bị sợ Việt Nam. Nói đến Giao Chỉ là các cậu toát mồ hôi. Sử sách Trung Hoa ghi chép lại khi họ mô tả về Hồ Tây (Dâm đàm) như sau: Thành Thăng Long có cái hồ mà giữa trưa nắng không nhìn thấy mặt trời, chim bay va vào nhau rơi xuống lộp độp. Nước Giao Chỉ là loại người chuyên sống dưới nước, họ có thể đi dưới nước cả buổi mà không cần ngoi lên thở. Họ mô tả nước ta như thế để bảo nhau không nên đánh ta bằng đường thuỷ. Tôi cừời bảo ông chắc là được ít quân của Yết Kiêu, Dã Tượng, bọn họ cũng thần hồn nát thần tính. Ông Hải còn cho tôi biết chính người Việt mình đã sáng chế ra thuỷ tinh, anh Tàu học rồi mang về chứ không phải anh ta làm ra. Hay dệt tơ dứa, tơ chuối ta cũng làm ra mà anh Tầu cóp về rồi nâng cao nên bây giờ thế giới cứ tưởng anh Tàu phát minh. Ngay cả trống đồng cũng do ta . Ngày xưa khi họ xâm lược ta thấy trống đồng đẹp liền bắt thợ về bên đó đúc trống, hoặc ta đưa cống vật nên bây giờ họ cũng có trống đồng. Có một điều lạ là thợ Việt sang Tàu đúc trống đồng nhưng những cái trống đúc bên đó âm thanh rất đục không như trống của ta. Tôi bảo bác lấy đâu tài liệu mà nói khơi khơi nhỡ ông bạn hàng xóm phật lòng. Ông Hải cười, tôi đọc chính sử Tầu, họ công nhận như thế thì mình mới dám viết chứ không dễ gây phiền hà. Tất cả mình viết trong tiểu thuyết Tám triều vua Lý.
  Nói đến bộ tiểu thuyết lịch sử đồ sộ này, tôi hỏi ông, bác viết đến đâu rồi. Coi như xong đang nhuận sắc. Bao giờ cho in ông anh? Chắc 2010. Sao lâu thế anh? Thì chào mừng 1000 năm Thăng Long mà lị. Khi mình viết cũng không nghĩ đến dịp kỉ niệm này. Thế thì bác trúng quả rồi, kỷ niệm lễ trọng mà đã thấy công trình gì đâu. Anh Hải cười, may hơn khôn. Có một công ty xuất bản khi mình đang viết đã ra xin ký hợp đồng ràng buộc nhưng mình từ chối. Bây giờ thì đang thương thảo để bán trọn gói kiếm ít tiền tiêu. Tôi lại bảo ông bác ghê thật bộ Bão táp cung đình thì ăn giải mấy lần, bộ triều Trần thì sắp bán, nay triều Lý cũng sắp thành giá, quả này Hoàng Quốc Hải thành tỉ phú. Bậy nào, cậu chỉ hay nói tếu, nhà văn kì cạch bao nhiêu năm may ra đủ tiền mua cái xách tay như cậu. Thế hả, em đổi cho bác hai con xách tay này để lấy số tiền bác sắp bán Tám triều vua Lý nhé. Hoàng Quốc Hải biết cậu đàn em này hay chơi cùn nên cười xoà: Thôi mà, lộc ai ấy hưởng….

Đại Lải, 11-11-2008
Ảnh trong bài: 1- Ngẫm nghĩ lịch sử
                      2- Hoàng Quốc Hải đang "cày", các bạn có nhìn thấy lọ mực không.
                      3- Ông đang cho tôi xem sách viết về các loại ấn, triện của các triều đại nước ta.